เครื่องมือคุณภาพ (Quality Tools)

ตอนที่ 1
หน้าแรก

เครื่องมือคุณภาพ (quality tools) เป็นเทคนิคการวิเคราะห์ ที่ช่วยในการทำความเข้าใจกับปัญหา และเป็นข้อมูลที่สามารถนำไปใช้ในการแก้ไขปัญหา เพื่อการพัฒนาคุณภาพขององค์กร พัฒนาการผลิต หรือพัฒนาคุณภาพในแต่ละกระบวนการ บทความนี้จะกล่าวถึง เครื่องมือคุณภาพแบ่งออกได้เป็นหลายประเภท โดยแบ่งอย่างกว้างๆ ได้เป็น เครื่องมือคุณภาพแบบเดิม (old tools) และเครื่องคุณมือคุณภาพแบบใหม่ (new tools)

เครื่องมือคุณภาพในอดีตจะเน้นไปที่การใช้งาน ซึ่งมีการเรียกชื่อในหลายชื่อ ตัวอย่างเช่น leadership tools, customer satisfaction tools, quality planning and assurance tools, human resource tools และ information/analytical tools

เครื่องมือหลายชนิดมีที่มาจากญี่ปุ่น เช่น เครื่องมือที่มีการใช้อย่างแพร่หลาย และมีชื่อผู้ที่คิดขึ้นมา คือ Ishikawa diagrams และ Taguchi methods เครื่องมืออีกหลายชนิดที่ใช้ชื่อภาษาญี่ปุ่น เนื่องจากการนำไปใช้งาน เช่น Poke-Yoke หรือ Hoshin planning เราอาจสรุปได้ว่า ญี่ปุ่นเป็นต้นแบบของเครื่องมือคุณภาพ ซึ่งมาจากข้อเท็จจริง ที่เครื่องมือหลายชนิด มีที่มาจากญี่ปุ่น หรือมีการพัฒนาการนำไปใช้โดยญี่ปุ่น แต่ก็มีเครื่องมืออีกหลายชนิด ที่มาจากอเมริกา หรือจากความร่วมมือของอเมริกากับญี่ปุ่น

เครื่องมือบางชนิด มีรากฐานมาจากสถิติเบื้องต้น เช่น เครื่องมือพื้นฐาน ที่แสดงข้อมูลอย่างง่าย และรู้จักกันดี คือ histogram และ check sheet เครื่องมือบางอย่างเกิดจากการคิดขึ้นมา เช่น Ishikawa diagram ขณะที่เครื่องมือบางอย่าง เกิดจากการความพยายามของอเมริกา ในการปรับปรุงคุณภาพ เช่น control chart เครื่องมือชนิดใหม่ นิยมที่จะใช้สถิติน้อยลง โดยมาเกี่ยวกับความเป็นมนุษย์มากขึ้น มีการใช้คณิตศาสตร์น้อยลง และมาดูที่พฤติกรรมของคนมากขึ้น

เครื่องมือคุณภาพเบื้องต้น หรือเครื่องมือคุณภาพแบบเดิม
(Basic or Old tools)
เป็นเครื่องมือคุณภาพที่มีการใช้มาเป็นเวลานานแล้ว มักจะเป็นเครื่องมือที่มีการนำข้อมูลตัวเลขมาใช้เป็นหลัก ซึ่งจะแตกต่างจากเครื่องมือคุณภาพแบบใหม่ ที่มักจะไม่ได้ใช้ผลจากการคำนวณตัวเลขเป็นหลัก
ตาราง แสดง เครื่องมือคุณภาพเบื้องต้น (basic tools)
เครื่องมือ
การนำไปใช้
Flow Chart ใช้ในการทำให้มองเห็นกระบวนการ ช่วยให้ทุกคนมีความเข้าใจความสัมพันธ์ของแต่ละจุดในกระบวนการ
Ishikawa Diagram หรือ a.k.a. Fishbone หรือ Cause and Effect Diagram ใช้ในการระดมความคิดเพื่อให้เข้าใจถึงพื้นฐานของปัญหาที่เกิดขึ้น
Control Chart ใช้ในการตรวจสอบเพื่อควบคุมกระบวนการ
Histogram เป็นเครื่องมือในการวิเคราะห์ข้อมูลเบื้องต้น เพื่อให้ทราบความถี่ของเหตุการณ์ที่ต้องการตรวจสอบ
Scatter Plot ใช้หาความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปร
Pareto Diagram เป็นแผนภูมิแท่งแสดงถึงปัญหาใหญ่ที่ต้องทำการแก้ไขก่อน
Stratification  
Check Sheet  
 
ถอดความจาก Introduction to Quality "The Tools"
เวบไซต์ www.vanderbilt.edu